Khẩu độ f là gì

Không có khái niệm nào liên quan đến lens bị hiểu lầm nhiều hơn f-stop… và đúng thực là như vậy. Mọi thứ liên quan đến f-stop đều trở nên khác thường, nó hoạt động theo cách mọi người thường nghĩ, nhưng không có gì phải sợ. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ nói sơ bộ về các khía cạnh của f-stop và nó liên quan gì tới việc quay phim và chụp ảnh. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, hãy để lại bình luận.

Bạn đang xem: Khẩu độ f là gì

Một f-stop là gì

F-stop là một thông số biểu hiện kích thước của khẩu độ ống kính trong mối liên hệ với độ dài tiêu cự. Nói chung, một f-stop nhanh chóng cho bạn biết bao nhiêu ánh sáng sẽ được lọt qua lens. Một số f-stop thấp (1.2, 1.44, 1.8, 2) sẽ cho nhiều ánh sáng đi vào hơn một số f-stop lớn hơn (8, 11, 16, 22), các số này thường sẽ cho rất ít ánh sáng đi vào.

Mặc dù trong thực tế, các số f-stop không tuyệt đối chính xác nhưng chúng thực sự đại diện cho điều gì đó quan trọng. Trong nhiếp ảnh và quay phim, một stop tương đương với gấp đôi lượng ánh sáng tăng lên hay giảm xuống còn một nửa. Biết được các con số đại diện stop là rất quan trọng để đoán được có bao nhiêu ánh sáng lọt vào máy quay. Biểu đồ sau đây cho chúng ta thấy mỗi f-stop biểu thị cho điều gì.

*

Tăng f-stop lên một số thì lượngánh sángđi vào nhiều gấpđôi, tăng lên hai số thì lượngánh sángđi vào nhiều gấp 4, và cứ thế. Nếu bạn chuyển f-stop từ 2.8 lên. 4 thì nó gọi là “stopping down”. Còn nếu bạn chuyển từ 11 xuống8 thì nó gọi là “stopping up”. Mỗi loại lens sẽ cho người dùng khả năng chuyển giữa hầu hết các mức stopđược liệt kê trong danh sách. Mặc dù vậy,đôi lúc nhiếpảnh gia và người làm phim muốn một số f-stop rất cụ thể không có trong biểuđồ này. Vì lý dođó, có nhiều lens cho phép người dùng Nhảy một nửa, một phần ba hay thậm chí một phân tư giữa các f-stop. Các con số có thể xuốngđến phần thập phân.

*

Cơ sở khoa học của f-stop

Nhiều người vẫn nghĩ rằng một f-stop thực tế chỉ một lượng ánh sáng đi qua ống kính, nhưng sự thật còn phức tạp hơn. Một f-stop biểu thị một phương trình toán học biểu thị mối quan hệ của độ dài tiêu cự của ống kính chia cho đường kính cổng vào cảm biến (hay kích thước khẩu độ). Thực tế mà mói,điều này có nghĩa là các lens có khẩu độ lớn hơn (f-stop thấp hơn) có xu hướng lớn hơn về mặt thể chất so với những ống có khẩu độ nhỏ (f-stop cao hơn). Lấy dòng Canon 50mm làm ví dụ. 1.2 lớn hơn 1.4 và 1.4 lớn hơn 1.8. F-stop cũng có nghĩa là các ống kính tele có xu hướng rộng hơn so với những ống kính tiêu chuẩn.

Xem thêm:

Các ống kính có f-stop bằng nhau chưa chắc cho cùng một lượng ánh sáng đi qua. Ví dụ một ống kính 50mm f/1.4 của Canon hoàn toàn cho lượng ánh sáng đi qua khác với ống kính 50mm f/1.4 của Sigma. Điều này là do ánh sáng truyền qua ống kính. Tuỳ thuộc vào chất liệu thuỷ tinh được sử dụng, có khả năng một ống kính cho phép 100% ánh sáng đi qua. Phần lớn các lens chỉ cho 60-90%ánh sáng đi qua nó. Các ống kính tốt hơn (vàđắtđỏ hơn) thường cho phép nhiều ánh sáng đi qua hơn.

Vậy làm sao mà bạn biết được chính xác bao nhiêu ánh sáng thực sự đi qua lens?

T-Stop

Các nhà làm phim ở Hollywoodđã sớm trả lời câu hỏi trên bằng t-stop (transmitssion stop). T-stop là một phép đo bao nhiêu ánh sáng thực sự đi qua ống kính ở mọi f-stop được đưa ra. T-stop tính toán số phần trăm ánh sáng có khả năng đi qua ống kính và kết hợp với số f-stop của nó. Ví dụ một ống kính 100mm f/2 cho phép 75% ánh sáng đi qua nó sẽ có t-stop là 2.3, tương tự với f-stop, số t-stop càng lớn thì hình ảnh càng tối. Nói chung, t-stop được dùng nhiều trong ngành công nghiệp làm phim hơn là trong thế giới nhiếp ảnh.

*

Độ sâu trường ảnh

Bên cạnh việc cho biết bao nhiêu ánh sáng đi qua ống kính, f-stop còn cho biết mức độ mờ của các phần “out of focus” trong hình ảnh. Bạn có thể đã quen với thuật ngữ “độ sâu trường ảnh”. Đơn giản, độ sâu trường ảnh (depth of field) là lượng không gian được lấy nét trong hình ảnh của bạn. Số f-stop càng thấp thì sẽ có càng nhiều phần bị mờ hơn mức f-stop cao

*

Thực tế mà nói, điều này có thể tạo ra vấn đề khi bạn cần để nhiều ánh sáng lọt vào, nhưng mà vẫn cần độ sâu trường ảnh rộng. Một giải pháp nhanh có thể kết hợp một ống kính với một kích thước trường ảnh rộng hơn bởi vì chúng có độ sâu trường ảnh rộng hơn so với một ống kính tele. Đây là một vấn đề phổ biến trong giới nhiếp ảnh và làm phim và giải pháp tốt nhất là sử dụng tắt đèn flash.

Độ sắc nét

Bạn có thể nghĩ rằng một ống kính sẽ cho hình ảnh sắc nét nhất khi khẩu độ được mở lớn nhất, nhưng thực sự thì không phải vậy. Các ống kính hiện đại đạt độ nét cực đại tại mức f/5.6-8. Đây đơn giản là một vấn đề khoa học liên quan đến sự kết hợp giữa các thấu kính bên trong ống kính. Vì vậy trong khi một hình ảnh chụp ở mức f/1.2 trông cực nét bởi độ sâu trường ảnh của nó, thực ra nó chỉ ngang độ nét ở mức f/5.6,

Clicked với Declicked lens

Đới với hầu hết các ống kính hiện đại, khẩu độ được điều chỉnh bởi một motor có khả năng giao tiếp với camera. Vì vậy nếu bạn muốn điều chỉnh f-stop, bạn có thể dùng một bánh lăn nằm trên camera thay vì điều chỉnh tất cả mọi thứ trên ống kính. Mặc dù vậy nếu bạn có một cái lens cũ hoặc một cái lens được thiết kế cho việc làm phim mà có một cái vòng trên thân ống kính cho phép bạn điều chỉnh khẩu độ. Ống kính sẽ phát ra một tiếng click khi đi từ một sô f-stop đến số tiếp theo. Vì vậy nó được gọi là “Clicked lens”. Những loại lens phát ra tiếng kêu khi thay đổi f-stop không tốt cho việc làm phim bởi vì nếu bạn cần phải điều chỉnh f-stop khi bạn đang ghi hình, nó sẽ nhảy từ một f-stop sang một mức khác gây khó chịu cho người xem.

Để tránh vấn đề này, các nhà sản xuất ống kính tạo ra một loại ống kính được gọi là “de-clicked”, cho phép bạn thay đổi f-stop một cách mượt mà và không gây ra tiếng động. Nếu bạn cần phải chuyển từ một trạng thái ánh sáng sang một trạng thái khác, như từ trong nhà ra ngoài trời, một lens declicked sẽ cho phép bạn điều chỉnh khẩu độ một cách mượt mà, không bị khán giả nhận ra. Nếu bạn cần một ống kính declicked, bạn có thể trả tiền để mua hoặc tự mình làm lấy. Nhưng hãy cẩn thận, sẽ rất dễ phá hỏng ống kính của bạn nếu bạn không cẩn trọng.Nếu bạn là một người chụp hình hoặc làm phim, bạn phải hiểu được tầm quan trọng của f-stop đối với công việc của bạn. Có thể ban đầu nó sẽ hơi rối rắm, nhưng qua thời gian bạn sẽ có thể dùng nó một cách thuần thục để điều chỉnh ánh sáng và độ sâu trường ảnh mà không cần phải suy nghĩ gì nhiều.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *